Back to Top

Author Archives: Pim Alofs

Online lezing: ‘hoe gaat het nu op Huis Landfort?’

ONLINE LEZING 22 APRIL De restauratie van Huis Landfort is in volle gang. Daarover gaat een dialezing die op donderdagavond 22 april 2021 van 19.30 uur tot ongeveer 21.00 uur door stichting Erfgoed Landfort via een livestream wordt uitgezonden. Hoe staat het ervoor en wat mogen bezoekers verwachten als alles klaar is? U kunt zich nu voor deze lezing aanmelden.

Sinds 2017 werkt stichting Erfgoed Landfort (sEL) aan de bouwkundige en landschappelijke restauratie van de buitenplaats. Hierbij krijgen het landhuis, de bijgebouwen, de bruggen en het park hun vroegere grandeur terug. Het landhuis wordt volledig gerenoveerd en voor particuliere bewoning en ontvangsten geschikt gemaakt. De herbouw van het koetshuis met onder meer een auditorium en ontvangst-, kantoor- en vrijwilligersruimtes nadert zijn voltooiing. Moestuin en visvijver worden hersteld, verdwenen fruitmuren zijn teruggeplaatst en er wordt een boomgaard met half-hoogstamfruit aangelegd.

Bezoekers kunnen op Huis Landfort straks kennis opdoen van alle aspecten die met het leven op historische buitenplaatsen samenhangen. Rondleidingen door het landhuis en de tuin zullen op aanvraag mogelijk zijn. Het park en de moestuin worden voor publiek toegankelijk, mits de stichting hiervoor voldoende vrijwilligers vindt. Daarom zal tijdens de lezing ook aandacht zijn voor de taken die vrijwilligers op Huis Landfort kunnen doen.

De lezing wordt gegeven door kunsthistoricus en buitenplaatskenner René Dessing, die als directeur aan stichting Erfgoed Landfort is verbonden. Hij gaat met dia’s in op alle veranderingen en toekomstperspectieven op Huis Landfort. Via een chatfunctie kunt u na afloop vragen stellen. De lezing vindt plaats vanuit het gereedgekomen Koetshuis en is bedoeld voor iedereen die meer te weten wil komen over het heden en de toekomst van het eeuwenoude Huis Landfort.

U bent van harte welkom om deze dialezing online te volgen. U kunt zich hiervoor aanmelden door middel van een e-mail aan Marjan Wellink: mwellink@erfgoedlandfort.nl . Na aanmelding ontvangt u uiterlijk 24 uur voor aanvang van de livestream een link die u toegang tot de uitzending geeft. U bent van harte welkom op 22 april aanstaande.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Onderzoek studenten civiele techniek

Twee studenten civiele techniek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Jurjen Westra en Remy van der Broeck, doen afstudeeronderzoek naar de droogte op Huis Landfort. Daarmee is deze buitenplaats een onderdeel van hun onderzoek naar de droogte op buitenplaatsen in de Achterhoek – een hoogst actueel thema. Ze richten zich in hun onderzoek specifiek naar het beter klimaatbestendig maken van de watersystemen op en rondom Huis Landfort. Met watersystemen wordt het geheel van grond- en oppervlaktewater bedoeld, met oevers, waterlopen, dieren en planten incluis.

Door middel van oude kaarten en tekeningen uit het archief van Huis Landfort en het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) proberen de studenten de historische watersystemen van het park en de verdere omgeving in kaart te brengen. Met het onderzoek wordt de historische ontwikkeling van het landschap van en rondom Huis Landfort in kaart gebracht. Hieruit kan blijken of er een bepaalde gedachte achter de watersystemen zit en in hoeverre deze in de loop der tijd is veranderd. Mogelijk kunnen uit deze bevindingen oplossingen worden gevonden  voor de huidige problemen met betrekking tot droogte en klimaatverandering.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Nieuwe bomen in de Doornensteeg

Aan de Doornensteeg in het park van Huis Landfort zijn een nieuwe Amerikaanse eiken gepland. De Doornensteeg is het pad langs de Kleefse Graaf direct rechts na de hoofdingang van het park. In de laan met oude eiken waren meerdere gaten gevallen die met nieuwe boompjes zijn opgevuld. Studenten van Van Hall Larenstein in Velp hebben zich op een winterse zaterdag ingezet met het planten. Met het aanplanten van deze nieuwe bomen levert de stichting een mooie bijdrage aan het herstel van deze karakteristieke eikenlaan in het park.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Slingerpaden

In januari 2021 werd in het park op het Kleine Erf (het huiseiland) de structuur zichtbaar van de vernieuwde slingerpaden. Deze paden zijn geënt op het oorspronkelijke ontwerp van Johan David Zocher jr. (1791-1870), de landschapsarchitect van de landschappelijke parkaanleg. Een belangrijke stap in het maken van de paden was het leggen van cortenstalen randen. Hiertussen is zogenaamd Achterhoeks padvast gelegd. Dit materiaal, dat in Gendringen wordt geproduceerd, bezit goede eigenschappen: het is milieuvriendelijk, duurzaam, laat water door, is onderhoudsvriendelijk en is geschikt voor rolstoel/rollator gebruik.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Nieuwe collega: Tim Overbeek

De stichting heeft voor haar ambitieuze plannen veel vrijwilligers nodig. Om die reden werd vorig jaar een vacature geplaatst voor een vrijwilligerscoördinator. Die functie wordt  vanaf januari 2021 door Tim Overbeek ingevuld. Tim woont in de gemeente Oude IJsselstreek. Hij gaat zich bezighouden met de werving en begeleiding van de vrijwilligers van de stichting.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Einde Duitse elektra-aansluiting

Op 11 januari 2021 is aansluiting van Huis Landfort op het Duitse elektriciteitsnet definitief afgesloten. Zeker 100 jaar heeft men op Huis Landfort van Duitse energie gebruik gemaakt. Vlakbij het koetshuis werd de levering via bovengrondse elektriciteitsmasten en over de Oude IJssel geregeld. Aan Nederlandse zijde is de mast nu verwijderd. Die aan de Duitse zijde zal later worden weggehaald. Daarmee is deze uitzonderingspositie beëindigd. Na 100 jaar en na veel inspanningen door de architect van het koetshuis, bekabelaars en de Nederlandse energieleverancier krijgt de stichting vanaf dit jaar elektriciteit uit Nederland.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Bloementheater

In 1823 maakte de Anholtse bouwmeester Johann Theodor Übbing een kaart de toenmalige situatie van Huis Landfort. Dat was dus vlak voor de grote renovatie die in 1825 aanving. Op deze monumentale landkaart is achter het landhuis een zogenoemde ‘zierlijken bloementend’ ingetekend. Deze bevond zich ongeveer op de plaats waar later het prieel werd opgericht.

In opdracht van de stichting en met een financiële bijdrage van de provincie Gelderland, deed Jan Holwerda onderzoek naar deze ‘zierlijken bloementend’. Waarschijnlijk werd hiermee een plantentheater bedoeld: een soort houten kast met planken als een etagère, waarop bijzondere planten onder een afdak tentoongesteld konden worden. Onder andere verzamelingen van auricula’s (primula’s), hyacinten, cactussen en vetplanten werden in zulke kasten tentoongespreid. De binnenzijde van dergelijke bloemententen was meestal zwart geschilderd, zodat de kleurige bloemen beter uitkwamen en zo het belevingsaspect versterkt werd. Om de kwetsbare planten tegen regen en felle zon te beschermen waren ze vaak afgedekt met een baldakijn of afdak. Mogelijk was dit op Huis Landfort ook het geval, aangezien er uitdrukkelijk een bloementent vermeld staat.

sEL is inmiddels een crowdfunding-actie begonnen om twee van dergelijke plantentheaters in het park te kunnen opstellen. Als u hier met een (kleine) donatie aan wilt meedoen, mailt u dit dan gerust naar info@erfgoedlandfort.nl.  

Posted in Nieuws| Leave a reply

Bomenschenkactie

De bomenschenkactie voor Huis Landfort, waarover we in de vorige nieuwsbrief al berichtte, was een groot succes! Gestart op 18 november 2020 waren op 5 januari 2021 alle bomen geschonken met een totaalbedrag van 42.000,-. De schenkingen liepen per boom uiteen van € 300,- tot € 2.500,-. Met elkaar hebben deze donaties mogelijk gemaakt dat er nu 56 bijzondere bomen rondom het koetshuis en het landhuis zijn geplant. Zowel bij de restauratie van Huis Landfort betrokken bedrijven, als ook talrijke particulieren uit binnen- en buitenland hebben een of meerdere bomen geschonken. Dit deed men op grond van uiteenlopende redenen. Zeven bomen zijn een gift om een dierbare overledene te gedenken. Sommige bomen eren een huwelijkspartner, andere zijn geschonken als blijk van waardering voor het project Huis landfort. Leuk is ook dat veel bij de bouw betrokken bedrijven een boom schonken als dank betrokken te zijn bij dit omvangrijke project.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Het prieel

Ooit stond achter het landhuis aan de oever van de slingergracht een prieel. Hiervan zijn nu alleen nog de fundamenten bewaard gebleven. Bij stichting Erfgoed Landfort leeft de wens dit waardevolle object te restaureren. Hiervoor worden fondsen aangeschreven voor een restauratiebijdrage. Uit onderzoek van de groenhistorisch expert Jan Holwerda blijkt dat het prieel bestond uit een rieten kapje dat werd gedragen door houten kolommen met schoren. Hieronder bevond zich een bankje waarvan de restanten nog te zien zijn. Waarschijnlijk bevond zich aan de kant van het huis een windscherm van gevlochten wilgentenen. Het scherm was mogelijk ook van nut als men zich wilde omkleden om in de gracht te gaan zwemmen. Daarmee was dit prieel tegelijk ook een badhuisje. Dit kwam in de 19^de eeuw wel vaker op buitenplaatsen voor. Bekend is echter ook dat elders aan de gracht een omkleedhuisje stond. Architectenbureau Verlaan & Bouwstra, die tevens de restauratie van het landhuis leidt, heeft een ontwerp gemaakt voor het te herstellen prieel.

Posted in Nieuws| Leave a reply

Huishouden in de 19de eeuw

In de Ganzeveer, het tijdschrift van de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen, verscheen een leuk artikel van de hand van Theo Salemink over de dienstbodes die werkzaam zijn geweest op Huis Landfort. Aanleiding voor dit artikel waren documenten, die het huishouden van de toenmalige eigenaarsfamilie Luyken beschrijven. De documenten geven een uitzonderlijk inkijkje in het huishouden waar deze figuren deel van uitmaakten.

Uit het Reglement voor de booijen op Landfort blijkt dat van de dienstbodes verwacht werd dat ze geen leugens vertelden, gehoorzaam waren en ook onder elkaar de ‘vrede houden’. De keukenmeid en veemeid konden nauwelijks eigen invulling aan hun taken geven, want de werkzaamheden werden tot in detail beschreven. Zo stonden ze om 5 uur op en moesten ze de hele dag allerhande voorgeschreven werkzaamheden verrichten. De keukenmeid moest vooral poetsen en koken, terwijl de veemeid de koeien verzorgde en molk. Ze mochten om 22.00 uur gaan slapen, na een 17-urige werkdag. Op zondag waren ze vrij.

Van het personeel in grote huizen werd doorgaans verwacht dat ze hun werk zo onzichtbaar mogelijk uitvoerden. Het was gebruikelijk in grote huishoudens zoals op Huis Landfort dat het personeel van andere ingangen, trappen en verblijfsruimtes gebruikmaakte dan de bewoners. Het waren geheel gescheiden werelden. Het personeel sliep waarschijnlijk op zolder. Leuk te melden is, dat tijdens de huidige renovatie op zolder weer een zogenaamde dienstbodenkamer wordt gerealiseerd.

Posted in Nieuws| Leave a reply